Zakład Szkodliwości Chemicznych i Toksykologii Genetycznej - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego

Charakterystyka jednostki

W Zakładzie Szkodliwości Chemicznych istnieją trzy pracownie:

  • Pracownia Chromatograficzna
  • Pracownia Analiz Metali
  • Pracownia Toksykologii Genetycznej

Zakład Szkodliwości Chemicznych zajmuje się rozpoznawaniem występowania i szkodliwością substancji chemicznych, głównie metali ciężkich i substancji organicznych, w zróżnicowanym środowisku życia człowieka, a więc w środowisku pracy, w miejscu zamieszkania i w środowisku naturalnym oraz oceny wczesnych skutków biologicznych populacji narażonej  oraz biomarkerów wrażliwości osobniczej. W zakresie rozpoznawania wykonujemy eksperckie oceny potencjalnej obecności substancji chemicznych i ich oznaczenia w tych środowiskach, a więc:

  • analizy technologii produkcji w aspekcie występowania substancji chemicznych na stanowiskach pracy,
  • analizy źródeł emisji substancji chemicznych w pomieszczeniach mieszkalnych,
  • analizy potencjalnego zanieczyszczenia środowiska w wyniku emisji substancji chemicznych ze źródeł przemysłowych,
  • oznaczenia substancji chemicznych w wyżej wymienionych środowiskach metodami instrumentalnymi, w tym metodami: chromatografii gazowej, chromatografii cieczowej, atomowej spektrometrii absorpcyjnej, spektrofotometrii i potencjometrii,
  • Wykrywanie oraz ocena właściwości mutagennych i genotoksycznych substancji chemicznych lub/i ich mieszanin przy pomocy testów krótkoterminowych in vitro,
  • Badanie oraz ocena właściwości cytotoksycznych związków chemicznych lub/i ich mieszanin z wykorzystaniem hodowli komórkowych,
  • Badanie oraz ocena narażenia środowiskowego i zawodowego ludzi w oparciu o badanie właściwości mutagennych prób środowiskowych (w tym: pyłowych zanieczyszczeń powietrza, wody powierzchniowej, wody do picia, gleby) przy pomocy bakteryjnego testu Salmonella oraz testów krótkoterminowych in vitro

W zakresie szkodliwości substancji chemicznych dla zdrowia:

  • Rozpoznawanie poziomów narażenia na szkodliwe substancje chemiczne w środowisku pracy, w środowisku naturalnym oraz w pomieszczeniach zamkniętych,
  • ocena ryzyka zdrowotnego przy współpracy z innymi jednostkami Instytutu,
  • Ocena narażenia poprzez oznaczanie niektórych substancji i/lub ich metabolitów w płynach ustrojowych (biomonitoring)
  • Ocena wczesnych skutków biologicznych dla populacji narażonych zawodowo lub środowiskowo na czynniki szkodliwe z wykorzystaniem testów cytogenetycznych (aberracje chromosomowe, mikrojądra),
  • Badanie poziomu uszkodzeń DNA (pojedynczo- i podwójnoniciowe pęknięcia DNA (SSB i DSB), oksydacyjne uszkodzenia zasad DNA z udziałem enzymów naprawczych: EndoIII i FPG, oraz szybkość indukowanej naprawy DNA) przy pomocy testu kometowego,
  • Badania wzajemnych korelacji pomiędzy badanymi biomarkerami narażenia
    i wczesnych skutków biologicznych,
  • Badania wpływu polimorfizmu genów GSTM1, GSTP1, GSTT1, CYP, NAT odpowiedzialnych za detoksykację związków chemicznych i ich mieszanin oraz ich metabolizm na poziom badanych biomarkerów,
  • Badania wpływu polimorfizmu wybranych genów, zaangażowanych w różne mechanizmy naprawy uszkodzeń DNA (XRCC1, XRCC3, XPD, XPA i TDG), na poziom biomarkerów wczesnych skutków biologicznych oraz na szybkość naprawy uszkodzeń materiału genetycznego,
  • Badania wpływu polimorfizmu genu ALAD, warunkującego syntezę hemu i genu VDR – receptora witaminy D, na stężenie ołowiu we krwi i skutki neurobehawioralne intoksykacji,
  • Badania interakcji i zależności pomiędzy badanymi biomarkerami: narażenia, wczesnych skutków biologicznych i wrażliwości osobniczej,
  • Badania skutków i mechanizmów toksycznego działania wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i metali ciężkich
  • Ocena interakcji gen-środowisko
  • Badanie wpływu polimorfizmów genetycznych na predyspozycje do chorób alergicznych
  • Badanie polimorfizmów genetycznych enzymów obrony antyoksydacyjnej.

Ponadto w Zakładzie opracowuje się nowe metody oznaczania substancji chemicznych w różnych mediach.


Najważniejsze obszary działalności

Specjalizujemy się w oznaczaniu następujących pierwiastków i związków chemicznych:

  • we krwi: ołowiu, kadmu, rtęci, chromu, kobaltu, niklu, manganu, cynku, miedzi,
  • w moczu: kadmu, rtęci, chromu, kobaltu, niklu, arsenu, ołowiu, miedzi, fluorków,
  • metabolitów w moczu: 1-hydroksypiren, kwas migdałowy,
  • w powietrzu: wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, nitrowe pochodne WWA, lotne związki organiczne w tym benzen, toluen, ksyleny, formaldehyd, chlorek winylu, styren i inne związki organiczne, pary rtęci, metale ciężkie w pyle, związki fluoru oraz inne.

Posiadamy doświadczenie w ocenie higienicznej stanowisk pracy w następujących technologiach:

  • koksownictwo,
  • produkcja i wulkanizacja gumy,
  • hutnictwo żelaza i metali kolorowych,
  • produkcja akumulatorów,
  • produkcja i nakładanie asfaltów,
  • produkcja z użyciem rtęci i jej związków (lampy jarzeniowe, produkcja chloru itp.),
  • produkcja kabli elektrycznych,
  • produkcja i stosowanie wyrobów lakierowych,
  • dystrybucja paliw płynnych,
  • i wiele innych.
Script logo     Script logo     Script logo     Script logo     Script logo     Script logo
Script logo     Script logo     Script logo     Script logo
Script logo