zmiana języka biuletyn informacji publicznej zmiana kontrastu
zmiana kontrastu
Menu Główne

  Strona główna
  Historia
  Struktura
  Rada Naukowa 
  Oferta 
  Akredytacja  
  Kursy i szkolenia
  Zamówienia publiczne
  Spis telefonów
  Kontakt
  Poczta
  Sprawy pracownicze 

 
Działalość Naukowa

  Jednostki naukowe
  Dział Wydawnictw
  Biblioteka, Archiwum
  Dział Planowania 
  Zadań Naukowych
  Komisja Bioetyczna 
  Dane jednostki
  do Grantu
 

 
Działalność Medyczna

  Oddziały Kliniki
  Poradnie
  Specjalistyczne
  Przychodnia 
  Chorób Zawodowych
  Diagnostyka
  Laboratoryjna
 
  Diagnostyka
  Obrazowa i 
  Czynnościowa
  Dział Statystyki
  Medycznej i Rozliczeń
 

 
Czasopismo

Medycyna Środowiskowa

 
PTMP

PTMP

 
PTMŚ

PTMŚ

 
Współpraca
 Phime SINPHONIE

NDPHS

 

 
Polski Komitet Normalizacyjny
Polski Komitet Normalizacyjny
 
Certyfikaty
Certyfikat







Certyfikat






 
 
Ministerstwo Zrowia

korupcja

 
Zakład Szkodliwości Chemicznych i Toksykologii Genetycznej


Charakterystyka jednostki


W Zakładzie Szkodliwości Chemicznych istnieją trzy pracownie:
  • Pracownia Chromatograficzna
  • Pracownia Analiz Metali
  • Pracownia Toksykologii Genetycznej

Zakład Szkodliwości Chemicznych zajmuje się rozpoznawaniem występowania i szkodliwością substancji chemicznych, głównie metali ciężkich i substancji organicznych, w zróżnicowanym środowisku życia człowieka, a więc w środowisku pracy, w miejscu zamieszkania i w środowisku naturalnym oraz oceny wczesnych skutków biologicznych populacji narażonej  oraz biomarkerów wrażliwości osobniczej. W zakresie rozpoznawania wykonujemy eksperckie oceny potencjalnej obecności substancji chemicznych i ich oznaczenia w tych środowiskach, a więc:

  • analizy technologii produkcji w aspekcie występowania substancji chemicznych na stanowiskach pracy,
  • analizy źródeł emisji substancji chemicznych w pomieszczeniach mieszkalnych,
  • analizy potencjalnego zanieczyszczenia środowiska w wyniku emisji substancji chemicznych ze źródeł przemysłowych,
  • oznaczenia substancji chemicznych w wyżej wymienionych środowiskach metodami instrumentalnymi, w tym metodami: chromatografii gazowej, chromatografii cieczowej, atomowej spektrometrii absorpcyjnej, spektrofotometrii i potencjometrii,
  • Wykrywanie oraz ocena właściwości mutagennych i genotoksycznych substancji chemicznych lub/i ich mieszanin przy pomocy testów krótkoterminowych in vitro,
  • Badanie oraz ocena właściwości cytotoksycznych związków chemicznych lub/i ich mieszanin z wykorzystaniem hodowli komórkowych,
  • Badanie oraz ocena narażenia środowiskowego i zawodowego ludzi w oparciu o badanie właściwości mutagennych prób środowiskowych (w tym: pyłowych zanieczyszczeń powietrza, wody powierzchniowej, wody do picia, gleby) przy pomocy bakteryjnego testu Salmonella oraz testów krótkoterminowych in vitro

W zakresie szkodliwości substancji chemicznych dla zdrowia:

  • Rozpoznawanie poziomów narażenia na szkodliwe substancje chemiczne w środowisku pracy, w środowisku naturalnym oraz w pomieszczeniach zamkniętych,
  • ocena ryzyka zdrowotnego przy współpracy z innymi jednostkami Instytutu,
  • Ocena narażenia poprzez oznaczanie niektórych substancji i/lub ich metabolitów w płynach ustrojowych (biomonitoring)
  • Ocena wczesnych skutków biologicznych dla populacji narażonych zawodowo lub środowiskowo na czynniki szkodliwe z wykorzystaniem testów cytogenetycznych (aberracje chromosomowe, mikrojądra),
  • Badanie poziomu uszkodzeń DNA (pojedynczo- i podwójnoniciowe pęknięcia DNA (SSB i DSB), oksydacyjne uszkodzenia zasad DNA z udziałem enzymów naprawczych: EndoIII i FPG, oraz szybkość indukowanej naprawy DNA) przy pomocy testu kometowego,
  • Badania wzajemnych korelacji pomiędzy badanymi biomarkerami narażenia
    i wczesnych skutków biologicznych,
  • Badania wpływu polimorfizmu genów GSTM1, GSTP1, GSTT1, CYP, NAT odpowiedzialnych za detoksykację związków chemicznych i ich mieszanin oraz ich metabolizm na poziom badanych biomarkerów,
  • Badania wpływu polimorfizmu wybranych genów, zaangażowanych w różne mechanizmy naprawy uszkodzeń DNA (XRCC1, XRCC3, XPD, XPA i TDG), na poziom biomarkerów wczesnych skutków biologicznych oraz na szybkość naprawy uszkodzeń materiału genetycznego,
  • Badania wpływu polimorfizmu genu ALAD, warunkującego syntezę hemu i genu VDR – receptora witaminy D, na stężenie ołowiu we krwi i skutki neurobehawioralne intoksykacji,
  • Badania interakcji i zależności pomiędzy badanymi biomarkerami: narażenia, wczesnych skutków biologicznych i wrażliwości osobniczej,
  • Badania skutków i mechanizmów toksycznego działania wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i metali ciężkich
  • Ocena interakcji gen-środowisko
  • Badanie wpływu polimorfizmów genetycznych na predyspozycje do chorób alergicznych
  • Badanie polimorfizmów genetycznych enzymów obrony antyoksydacyjnej.

Ponadto w Zakładzie opracowuje się nowe metody oznaczania substancji chemicznych w różnych mediach.


Najważniejsze obszary działalności

Specjalizujemy się w oznaczaniu następujących pierwiastków i związków chemicznych:

  • we krwi: ołowiu, kadmu, rtęci, chromu, kobaltu, niklu, manganu, cynku, miedzi,
  • w moczu: kadmu, rtęci, chromu, kobaltu, niklu, arsenu, ołowiu, miedzi, fluorków,
  • metabolitów w moczu: 1-hydroksypiren, kwas migdałowy,
  • w powietrzu: wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, nitrowe pochodne WWA, lotne związki organiczne w tym benzen, toluen, ksyleny, formaldehyd, chlorek winylu, styren i inne związki organiczne, pary rtęci, metale ciężkie w pyle, związki fluoru oraz inne.

Posiadamy doświadczenie w ocenie higienicznej stanowisk pracy w następujących technologiach:

  • koksownictwo,
  • produkcja i wulkanizacja gumy,
  • hutnictwo żelaza i metali kolorowych,
  • produkcja akumulatorów,
  • produkcja i nakładanie asfaltów,
  • produkcja z użyciem rtęci i jej związków (lampy jarzeniowe, produkcja chloru itp.),
  • produkcja kabli elektrycznych,
  • produkcja i stosowanie wyrobów lakierowych,
  • dystrybucja paliw płynnych,
  • i wiele innych.

Osiągnięcia naukowe i praktyczne


Pracownicy Zakładu są autorami licznych publikacji w czasopismach naukowych, prac naukowych i eksperckich, za szczególne osiągnięcia można uznać:

  • opracowanie metody oznaczania kilkunastu wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w powietrzu z jednej próbki metodą chromatografii cieczowej,
  • opracowanie metody oznaczania par rtęci w powietrzu metodą adsorbowania par rtęci w rurce wypełnionej hopkalitem i oznaczania metodą atomowej spektrometrii absorpcyjnej techniką zimnych par (Polska Norma oznaczania par rtęci na stanowiskach pracy), 
  • opracowanie metody oznaczania związków fluoru w powietrzu metodą elektrody jonoselektywnej, 
  • opracowanie metody oznaczania kilkunastu lotnych związków organicznych w powietrzu z jednej próbki powietrza metodą chromatografii gazowej,
  • opracowanie metody oznaczania 1-hydroksypirenu w moczu metodą chromatografii cieczowej,
  • opracowanie metody oznaczania nitrowych pochodnych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych metodą chromatografii gazowej z detektorem masowym z jonizacją elektronami

Tematyka prac realizowanych w ostatnich latach

  • ocena narażenia na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne na podstawie pomiarów ich stężeń w powietrzu na stanowiskach pracy i poziomu metabolitu 1-hydroksypirenu w moczu pracowników,
  • opracowanie metody oznaczania rtęci we krwi,
  • opracowanie metody oznaczania substancji smołowych w powietrzu na stanowiskach pracy,
  • ocena narażenia zdrowia pracowników przy pracach rozbiórkowych w likwidowanym zakładzie chemicznym,
  • oceny oddziaływania na zdrowie pracowników procesów technologicznych w różnych gałęziach przemysłu,
  • oznaczanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w powietrzu na stanowiskach pracy,
  • oznaczanie ołowiu, kadmu i rtęci we krwi dzieci narażonych środowiskowo (projekt PHIME),
  • ocena przydatności oznaczania ołowiu w osoczu jako biomarkera zawodowego narażenia na ołów (przy współpracy z IPIŚ PAN w Zabrzu),
  • ocena ryzyka nowotworowego przy narażeniu na benzen w koksowniach,
  • ocena narażenia na benzen i inne rozpuszczalniki organiczne,
  • opracowanie systemu badań międzylaboratoryjnych oznaczania benzo/a/pirenu w powietrzu na stanowiskach pracy i w środowisku,
  • ocena narażenia na pary rtęci w powietrzu na stanowiskach pracy i w pomieszczeniach zamkniętych,
  • występowanie nitro pochodnych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w środowisku miejskim
  • wytyczne do oceny narażenia  i profilaktyki zdrowotnej pracowników przy układaniu mas bitumicznych na drogach - projekt finansowany przez Ministerstwo Zdrowia nr 68/MP/2007/86/3738
  • opracowanie i wdrożenie informatycznego programu obsługi badań laboratoryjnych
  • ryzyko nowotworowe wynikające z narażenia zawodowego na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne w hutnictwie żelaza i stali - Strategiczny program rządowy - nr zadania badawczego U-17/98/SPR - 04.10.5
  • oszacowanie ekspozycji dermalnej u osób zawodowo narażonych na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne
  • kryteria szkodliwości spalin z silników Diesla
  • ryzyko nowotworowe związane ze środowiskowym narażeniem na spaliny z silników Diesla
  • realizacja zadania Programu Wieloletniego „Środowisko i Zdrowie” pt.: Wskaźniki zdrowia środowiskowego
  • ocena zagrożeń zdrowia wynikająca z narażenia na substancje szkodliwe, w tym rakotwórcze, pracowników zatrudnionych na stacjach benzynowych - Projekt finansowany przez Ministerstwo Zdrowia nr 47/MP/2006
  • badania nad oznaczaniem nitrowych pochodnych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w powietrzu - projekt promotorski nr 2 P05D 03629
  • badania nad metodą oznaczania rtęci w wybranych elementach środowiska - projekt promotorski nr 2 P05D 03529
  • współwystępowanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i ich nitrowych pochodnych w powietrzu wraz z próbą wyznaczenia korelacji pomiędzy ich stężeniami w środowisku uprzemysłowionych miast - projekt badawczy własny nr N N404 028535
  • badania wpływu polimorfizmu genu ALAD, warunkującego syntezę hemu i genu VDR – receptora witaminy D, na stężenie ołowiu we krwi i skutki neurobehawioralne intoksykacji (projekt PHIME)
  • badanie poziomu uszkodzeń DNA (pojedynczo- i podwójnoniciowe pęknięcia DNA (SSB i DSB), oksydacyjne uszkodzenia zasad DNA z udziałem enzymów naprawczych: EndoIII i FPG, oraz szybkość indukowanej naprawy DNA) przy pomocy testu kometowego
  • Ocena wczesnych skutków biologicznych dla populacji narażonych zawodowo lub środowiskowo na czynniki szkodliwe z wykorzystaniem testów cytogenetycznych (aberracje chromosomowe, mikrojądra)
  • „Pracownik młodociany w przemyśle budowlanym – weryfikacja stanu wiedzy wybranej grupy zawodowej oraz jej pracodawców w zakresie wymagań zdrowotnych oraz prawidłowych warunków pracy. Przygotowanie nowelizacji programu kształcenia w zakresie bhp dla młodocianych pracowników zatrudnionych w budownictwie jako narzędzia służącego prewencji zagrożeń zdrowotnych w ich środowisku pracy” Zlecenie z Ministerstwa Zdrowia na wykonanie usługi z zakresu medycyny pracy, nr umowy 71/MP/2007

Nagrody i wyróżnienia

Wyróżnienie Głównego Inspektora Pracy za pracę zespołową realizowaną w ramach SPR pn. „Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia człowieka w środowisku pracy” zadanie badawcze – U – 17/98/SPR-04.10.5, 1998-2000 pt.: „Ryzyko nowotworowe wynikające z narażenia zawodowego na WWA w hutnictwie żelaza i stali”, PIP Warszawa, 2001

Pracownicy:

prof. dr hab. n. med. Andrzej Sobczak

Kierownik Zakładu Szkodliwości Chemicznych i Toksykologii Genetycznej
tel. +48 32 266 08 85 wew. 192
dr n. chem. Marzena Zaciera 

adiunkt - Kierownik Pracowni Chromatograficznej
tel. +48 32 266 08 85 wew. 298
Lidia Dzwonek

starszy technik
tel. +48 32 266 08 85 wew. 298
mgr inż. Jolanta Kurek 

pracownik badawczo - techniczny
tel. +48 32 266 08 85 wew. 296
dr n. chem. Adam Prokopowicz 

adiunkt - Kierownik Pracowni Analiz Metali
tel. +48 32 266 08 85 wew. 195
Małgorzata Ociepińska 

starszy technik
tel. +48 32 266 08 85 wew. 191
mgr inż. Magdalena Szuła - Chraplewska

asystent
tel. +48 32 266 08 85 wew. 193
mgr inż. Patryk Ochota

asystent
tel. +48 32 266 08 85 wew. 185
mgr Leon Kośmider

asystent
tel. +48 32 266 08 85 wew. 185
dr hab. n. med. Natalia Pawlas 

Profesor nadzwyczajny IMPiZŚ - Kierownik Pracowni Toksykologii Genetycznej
tel. +48 32 266 08 85 wew. 181
mgr inż. Agnieszka Kozłowska

asystent
tel. +48 32 266 08 85 wew. 194




:: Copyright © 2007 IMPiZŚ ::
Web site engine code is Copyright 2003 by PHP-Nuke. All Rights Reserved. PHP-Nuke is Free Software released under the GNU/GPL license.